Online criminaliteit
Online criminaliteit (titel verborgen)
Het volgende deel gaat over misdrijven die via internet plaatsvinden. De resultaten vergelijken we met die uit 2024.
4.1 Slachtofferschap
Van de respondenten geeft 30% aan in de afgelopen 12 maanden slachtoffer te zijn geworden van online criminaliteit. Dit is evenveel als in 2024. Figuur 6 toont een overzicht van de vormen van online criminaliteit waarmee respondenten werden geconfronteerd. Phishing of smishing (via een SMS) komt hierbij het meest voor. Bijna de helft van de slachtoffers (49%) is hierdoor getroffen. Ook dit percentage ligt gelijk aan een jaar eerder.
Bij de categorie ‘anders, namelijk…’ werd veelal gewezen op poging tot phishing, maar dat dit door de respondent tijdig werd onderkend. Verder werd regelmatig aangegeven door respondenten dat hun gegevens buit gemaakt zijn bij de hack in de zomer van 2025 op het laboratorium dat bevolkingsonderzoek uitvoert.
Figuur 6: Van welke vorm van online criminaliteit bent u in de afgelopen 12 maanden wel eens slachtoffer geworden?
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2025 (n = 1.201) | 2024 (n = 1.213) | |
|---|---|---|
| Phishing of smishing | 49% | 49% |
| Aankoopfraude | 19% | 18% |
| Hulpvraagfraude | 19% | 16% |
| Helpdeskfraude | 12% | 13% |
| Hacking account | 11% | 9% |
| Fraude betalingsverkeer | 5% | 6% |
| Identiteitsfraude | 4% | 4% |
| Online geweld | 3% | 4% |
| Verkoopfraude | 2% | 3% |
| Hacking apparaat | 2% | 3% |
| Deepfake / AI | 2% | 1% |
| Ransomware-aanval | 1% | 1% |
| DDoS-aanval | 1% | |
| Ja, anders namelijk... | 11% | 8% |
4.2 Aangiftebereidheid
Er is vervolgens aan de getroffen respondenten gevraagd of ze melding van online criminaliteit hebben gedaan bij de politie (figuur 7). Eén op de tien respondenten geeft aan dit gedaan te hebben. Dit aandeel is even groot als in 2024. Wanneer we verder kijken naar de aangiftebereidheid zien we dat deze het grootst is bij identiteitsfraude (28%). Bij phishing, de meest voorkomende variant van online criminaliteit bij de getroffen respondenten, is dit slechts zes procent. Zowel bij verkoopfraude (online iets verkocht en geleverd, maar niet betaald gekregen) als fraude bij betalingsverkeer (oplichters verkrijgen via bv. een nepwebsite de bankgegevens) zien we sterke toename in de aangiftebereidheid.
Figuur 7: Meldingspercentage bij de politie naar type online criminaliteit?
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2025 | 2024 | |
|---|---|---|
| Identiteitsfraude | 28% | 28% |
| Verkoopfraude | 26% | 12% |
| Fraude betalingsverkeer | 18% | 9% |
| Aankoopfraude | 15% | 16% |
| Hacking apparaat | 11% | 10% |
| Helpdeskfraude | 11% | 14% |
| Hacking account | 11% | 9% |
| Online geweld | 10% | 0% |
| Phishing of smishing | 6% | 6% |
| Hulpvraagfraude | 4% | 9% |
Aan de respondenten die geen melding gemaakt hebben bij de politie is gevraagd wat hiervan de reden was (figuur 8). Het grootste deel van de respondenten (46%) geeft aan te denken dat dit geen zin heeft omdat de politie er toch niets aan zou doen. Ook zegt ruim een kwart dat zij het zelf wel oplossen. Binnen de categorie ‘anders, namelijk’ wordt vaak aangegeven dat de respondent er niet aan gedacht heeft het te melden bij de politie.
Figuur 8: Waarom heeft u hiervan geen melding gedaan bij de politie?
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2025 (n=960) | 2024 (n=1.028) | |
|---|---|---|
| Het heeft geen zin, de politie zal niets doen. | 46% | 43% |
| Ik los het zelf wel op. | 28% | 29% |
| Ik vind het niet zo belangrijk. | 15% | 11% |
| Het kost me te veel moeite. | 14% | 15% |
| De politie is niet verantwoordelijk voor het oplossen | 11% | 11% |
| De politie heeft niet de kennis | 8% | 8% |
| Ik heb weinig vertrouwen in de politie. | 8% | 8% |
| Ik vind dat het mijn eigen schuld is. | 5% | 1% |
| Ik ben bang dat de dader wraak zal nemen. | 1% | 1% |
| Ik schaam me dat ik slachtoffer ben geworden. | 1% | 2% |
| Anders, namelijk... | 22% | 21% |
Respondenten die melding deden bij de politie, gaven vooral aan dat zij dit doen om te voorkomen dat anderen hetzelfde zal overkomen (71%). Daarnaast maakt figuur 9 ook duidelijk dat respondenten willen dat de dader wordt aangepakt (54%), en zodat er een veiligere online omgeving gecreëerd kan worden (44%).
Figuur 9: Wat deed u besluiten melding te doen bij de politie?
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2025(n=104) | 2024 (n=125) | |
|---|---|---|
| Voorkomen opnieuw bij ander | 71% | 70% |
| Dader pakken | 54% | 58% |
| Veiligere (online) omgeving creëren. | 44% | 54% |
| Plicht om aangifte te doen. | 44% | 46% |
| Voorkomen opnieuw mij gebeurt. | 37% | 35% |
| Schade vergoed te krijgen. | 21% | 22% |
| Anders, namelijk... | 4% | 7% |
4.3 Maatregelen
Een belangrijk onderdeel van online veiligheid is dat mensen zelf maatregelen nemen. We hebben de respondenten gevraagd of ze zelf maatregelen treffen om zich te beschermen tegen online criminaliteit (figuur 10). Het overgrote deel (93%) geeft aan maatregelen te treffen. Hierbij wordt het gebruiken van verschillende en sterke wachtwoorden (75%) door de respondenten het meest toegepast. Binnen de categorie ‘andere manier, namelijk’ wordt veelvuldig gerefereerd aan het zelf alert zijn.
Figuur 10: Treft u maatregelen om u te beschermen tegen online criminaliteit?
Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:
| 2025 (n=4.054) | 2024 (n=4.712) | |
|---|---|---|
| Verschillende en sterke wachtwoorden | 75% | 74% |
| Updates, virusscanner, back-ups maken. | 63% | 63% |
| Tweestapsauthenticatie (2FA/MFA) | 48% | 44% |
| Wachtwoordkluis | 30% | 30% |
| Geen openbare Wifi/ Alleen met VPN-verbinding. | 30% | 29% |
| Anders, namelijk | 5% | 5% |
Wanneer respondenten geen maatregelen ter voorkoming van online criminaliteit hebben getroffen, is gevraagd wat ze nodig hebben om dit wel te doen. De grootste groep (44%) geeft aan dat meer kennis zou helpen om wel maatregelen te nemen. Een vijfde zou gebaat zijn bij persoonlijke begeleiding. Een ander groot deel (38%) weet niet wat ze hiervoor nodig heeft.