Weerbaarheid in noodsituaties

Weerbaarheid in noodsituaties (titel verborgen)

5.1 Noodsituaties

Weerbaarheid in noodsituaties is een actueel thema in onze maatschappij. Een noodsituatie is een onverwachte gebeurtenis waardoor ons dagelijks leven wordt verstoord. Denk aan een grote stroomstoring, een digitale aanval of een overstroming door heel veel regen. In een noodsituatie werken dingen ineens niet meer zoals we gewend zijn. Er is bijvoorbeeld geen elektriciteit, er komt geen water uit de kraan of het internet werkt niet. Het is vaak onduidelijk hoe lang een noodsituatie gaat duren.

We vroegen de respondenten in hoeverre zij het eens zijn met de stelling: “Het is niet de vraag óf er een noodsituatie gaat gebeuren, maar wanneer.” Voor 60% van de respondenten geldt dat zij overtuigd zijn van een toekomstige noodsituatie. Een tiende verwacht dit niet.

Figuur 11: Stelling: Het is niet de vraag óf er een noodsituatie gaat gebeuren, maar wanneer (n = 3.999).

	Helemaal oneens	Oneens	Neutraal	Eens	Helemaal eens
	2%	9%	29%	45%	15%

Vervolgens vroegen we hoe waarschijnlijk de respondenten het vinden dat er binnen een jaar een noodsituatie plaatsvindt, zoals stroomuitval, internetstoring of langdurige problemen met het drinkwater. Van de respondenten die aangeven een noodsituatie te verwachten, acht 68% de kans (heel) waarschijnlijk dat dit binnen een jaar zal gebeuren (figuur 12).

Figuur 12: Hoe waarschijnlijk vind je het dat we in de komende 12 maanden te maken krijgen met een noodsituatie, zoals stroomuitval, internetstoring of langdurige problemen met het drinkwater?

	Helemaal niet waarschijnlijk	Niet waarschijnlijk	Waarschijnlijk	Heel waarschijnlijk
	1%	31%	57%	11%

We legden de respondenten ook verschillende stellingen voor over hun verwachtingen van de overheid tijdens een noodsituatie. Uit figuur 13 blijkt dat bijna 8 op de 10 respondenten (79%) verwachten dat de overheid zorgt voor voldoende medische zorg voor iedereen. Twee derde verwacht dat de overheid zorgt voor voldoende water en iets meer dan de helft (52%) verwacht voldoende voedsel.

Figuur 13: In hoeverre ben je het eens met de volgende stellingen: Bij een noodsituatie verwacht ik dat de overheid ervoor zorgt dat…

label	Helemaal oneens	Oneens	Neutraal	Eens	Helemaal eens
… er voldoende medische zorg beschikbaar is voor iedereen (n = 4.042)	1%	6%	14%	54%	25%
... er voldoende water beschikbaar is voor iedereen (n = 4.046)	1%	10%	23%	47%	19%
... er voldoende voedsel beschikbaar is voor iedereen (n = 4.038)	1%	15%	32%	39%	13%

5.2 Zelfredzaamheid

In Nederland hebben we vrijwel altijd stroom, water en internet. Maar bij een noodsituatie, zoals extreem weer, oorlog of een grote storing, kan dit ineens wegvallen. Hulp kan dan even op zich laten wachten. We vroegen de respondenten of ze denken dat de overheid en hulpdiensten op tijd hulp kunnen bieden als een dergelijke noodsituatie zich voordoet. Hier antwoordt 58% positief op. Voor 16% van de respondenten geldt dat ze denken dat dit niet lukt.

Vervolgens kregen de respondenten een aantal stellingen voorgelegd over maatregelen die ze zelf kunnen nemen om voorbereid te zijn op stroomuitval. Voor 57% van de respondenten geldt dat ze zelf kunnen koken of warm eten bereiden als de stroom uitvalt. Een groter deel, 66%, heeft voldoende medicijnen, drinkwater, voedsel en contant geld in huis om de eerste 72 uur door te komen.

Figuur 14: In hoeverre ben je het eens met de volgende stellingen: Als de stroom nu uitvalt…

label	Helemaal oneens	Oneens	Neutraal	Eens	Helemaal eens
... kan ik koken/warm eten bereiden (n = 4.044)	10%	26%	7%	43%	14%
... heb ik voor 72 uur voldoende medicijnen, drinkwater, voedsel en contant geld in huis (n = 4.040)	4%	18%	12%	47%	19%

Op de vraag of respondenten een noodpakket hebben (bijv. zaklamp, batterijen, EHBO-doos, contant geld, noodradio), antwoordde 50% bevestigend. 34% heeft geen (volledig) noodpakket. Het informatieboekje “Bereid je voor op een noodsituatie” van de NCTV is door 60% van de respondenten doorgenomen of ze kennen op zijn minst de inhoud ervan. Voor bijna een kwart (23%) geldt dat ze niet bekend zijn met (de inhoud van) het informatieboekje.

5.3 Afspraken

Het voorbereiden op een noodsituatie omvat meer dan alleen spullen in huis halen. Het is bijvoorbeeld ook goed om er met elkaar over in gesprek te gaan. Door met elkaar te praten, krijgen mensen inzicht in hoe anderen ermee omgaan en elkaar kunnen helpen. We vroegen de respondenten of ze in de afgelopen 12 maanden weleens met anderen gesproken hebben over hoe ze zich kunnen voorbereiden op een noodsituatie. Bijna een kwart (23%) van de respondenten geeft aan dit nog niet te hebben gedaan.

De respondenten die spraken over het voorbereiden op een noodsituatie deed twee derde (67%) dit met zijn of haar partner (figuur 15). Bijna de helft (46%) sprak met vrienden/vriendinnen over dit onderwerp.

Figuur 15: Met wie heb je in de afgelopen 12 maanden weleens gesproken over hoe jullie je kunnen voorbereiden op een noodsituatie (n = 3.136) ?

met	%
Ja, met mijn partner	67%
Ja, met mijn vrienden/vriendinnen	46%
Ja, met mijn kind(eren)	28%
Ja, met mijn ouders	18%
Ja, met mijn buren	18%
Ja, met mijn collega's	15%
Ja, met iemand anders, namelijk...	5%

Ruim een tiende (11%) van de respondenten heeft concrete afspraken met mensen om hen heen gemaakt over wat ze moeten doen ten tijde van een noodsituatie. Van de respondenten die in de afgelopen 12 maanden spraken over het voorbereiden op een noodsituatie is dit 12%, van de respondenten die aangaven dit niet besproken te hebben is dit 3%.

Respondenten geven vrijwel unaniem (98%) aan dat er in hun buurt geen afspraken (buurtplan) gemaakt is over wat te doen met elkaar in een noodsituatie. Daar staat tegenover dat 87% van de respondenten aangeeft hun buren te zullen helpen in een noodsituatie.

5 Weerbaarheid in noodsituaties