1 Inleiding

De Wet open overheid (Woo), die in 2022 de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) verving, legt de nadruk op het vergroten van transparantie binnen de overheid. De wet verplicht overheidsorganisaties niet alleen om informatie op verzoek openbaar te maken, maar ook om proactief gegevens beschikbaar te stellen die relevant kunnen zijn voor burgers, bedrijven en andere belanghebbenden. Dit vraagt van gemeentelijke organisaties naast naleving van wetgeving, ook een structurele verankering van transparantie en actieve informatievoorziening in processen, werkwijzen en organisatiecultuur.

Op dit moment is transparantie en het actief delen van informatie nog onvoldoende verankerd binnen de gemeente Groningen. Een projectgroep werkt aan de implementatie van de uitgangspunten van de Wet open overheid (Woo) in de organisatie. Een nulmeting moet inzicht bieden in de mate waarin medewerkers bekend zijn met de verplichtingen uit de Woo en in hoeverre sprake is bewustzijn en kennis ten aanzien van transparant werken. 

De uitkomsten van dit onderzoek dienen als basis voor het formuleren van gerichte maatregelen om de transparantie binnen de gemeente Groningen te bevorderen en om medewerkers beter voor te bereiden op de wettelijke verplichtingen die de Woo met zich meebrengt.

Om het effect van de (toekomstige) maatregelen op de gemeentelijke organisatie te meten, zal in de toekomst een tweede meting (1-meting) uitgevoerd worden. Het moment van een tweede meting wordt bepaald door het tijdstip waarop de uitgevoerde interventies zijn afgerond.

Voor het onderzoek is een digitale vragenlijst uitgezet onder de medewerkers van de gemeente Groningen. Zij ontvingen op maandag 12 januari 2026 een e-mail met de uitnodiging om de vragenlijst over de Woo in te vullen.  Op maandag 19 januari is een herinneringsmail verzonden aan de medewerkers die de vragenlijst nog niet (volledig) hadden ingevuld. De enquête stond in totaal twee weken open.

In de vragenlijst kwamen de volgende thema’s aan bod:

1. Kennis en bewustwording over de Woo: Weten medewerkers wat de Woo is en wat het inhoudt voor hun werkzaamheden?
2. Mate van transparant werken binnen de gemeente: In hoeverre is transparant werken volgens Woo richtlijnen al de norm binnen de gemeentelijke organisatie?
3. Houdingen ten opzichte van Woo en transparant werken: Hoe verhouden medewerkers zich tot de Woo. Staan ze positief tegenover het idee van meer openbaarheid? Of zijn er bezwaren, bijvoorbeeld door een gebrek aan kennis, angst voor negatieve consequenties, of het idee dat transparantie een onnodige last is?
4. Behoefte aan ondersteuning