3 Conclusie

Dit onderzoek heeft als doel te evalueren in hoeverre de uitstroompremie bijdraagt aan het zetten van stappen richting werk. Daarnaast wordt inzicht gegeven in de manier waarop de premie inwoners helpt tijdens de overgang van bijstand naar werk.

Allereerst is er dieper ingegaan op de aanloop naar werk. Hierbij stond centraal wat de motivaties van respondenten om (weer) aan het werk te gaan en hoe zij hierin zijn ondersteund door de gemeente. Respondenten waren zonder uitzondering intrinsiek gemotiveerd om (weer) aan het werk te gaan. De belangrijkste redenen om (weer) aan het werk te gaan zijn sociale en persoonlijke motieven. Respondenten willen onder de mensen zijn, een zinvolle daginvulling hebben en structuur in hun leven brengen. Hoewel financiële onafhankelijkheid ook een rol speelt, is dit niet de voornaamste drijfveer. De uitstroompremie speelt voor respondenten dan ook geen doorslaggevende rol in de beslissing om (weer) aan het werk te gaan. Ruim een derde van de respondenten van de enquête geeft aan dat de uitstroompremie hen een (extra) zetje gaf om aan het werk te gaan. 

Alle geïnterviewden kregen ondersteuning van de gemeente bij het vinden van werk, meestal via een coach en specifieke trajecten. De meeste respondenten hebben positieve ervaringen met de coach en benadrukken hoe de coach hen heeft ondersteund bij het vinden van werk en andere vraagstukken. 

Bij de overgang naar werk moeten respondenten af en toe wennen aan nieuwe structuren en verantwoordelijkheden. Werk geeft respondenten een voldaan gevoel, meer eigenwaarde en zelfvertrouwen. Soms zijn er financiële onzekerheden en vragen over toeslagen en regelingen Ondersteuning van een coach financiën hierin en biedt meer overzicht. De begeleiding door de coach financiën wordt door respondenten als zeer prettig ervaren. Toch blijven enkele respondenten onbeantwoorde vragen houden.

De uitstroompremie ervaren geïnterviewde respondenten als een positief signaal vanuit de gemeente: een erkenning dat ze op de weg zijn naar zelfstandigheid en een blijk van waardering. Niet alle respondenten hadden de uitstroompremie nodig. Wel wordt het bedrag door vrijwel alle respondenten als zeer welkom ervaren. Het biedt voor velen voor het eerst in lange tijd iets meer financiële ruimte. Dat niet iedereen de uitstroompremie nodig had op het moment dat zij het bedrag kregen, kan deels worden verklaard doordat er een mismatch lijkt te zijn tussen het moment waarop de premie wordt uitgekeerd en het moment waarop deze het meest nodig is. De premie wordt meestal uitgekeerd als men al (langere tijd) aan het werk is, terwijl de meeste respondenten aangeven dat ze dan al financieel zekerder zijn. Dit is een mogelijk verbeterpunt.