4 Lokale ontwikkelingen

In dit onderzoek kijken we vooral naar de ontwikkelingen binnen de gemeente Groningen. Deze ontwikkelingen willen we bovendien vergelijken met de landelijke. Uit de analyse hiervoor is gebleken dat er landelijk een grote toename van het aantal inwoners is geweest. In de gemeente Groningen hebben wij over de afgelopen periode een vergelijkbare ontwikkeling gezien. Ook het aantal woningen en huishoudens in de gemeente Groningen is in de afgelopen 10 jaar toegenomen. In figuur 6 zien we dat het aantal inwoners van de gemeente Groningen (voor de gemeentelijke herindeling van 2019 tellen we hier de gemeenten Groningen, Haren en Ten Boer samen) is toegenomen van ongeveer 225.000 in 2016 naar 245.000 in 2026. Onze prognoses over de gemeente Groningen geven bovendien aan dat dit aantal verder zal groeien naar ruim 280.000 in 2044¹¹.

Uit figuur 6 wordt niet goed duidelijk hoe de ontwikkeling van de aantallen woningen, huishoudens en inwoners zich tot elkaar verhouden. Om hier meer zicht op te krijgen hebben we de ontwikkelingen van de variabelen tegen elkaar afgezet. Hiervoor hebben we voor alle drie de variabelen een indexscore berekend waarbij de waarde van 2016 als basis is gebruikt. In figuur 7 staat deze ontwikkeling, waarbij de waarde van 2016 de score 100 heeft gekregen.

Uit figuur 7 blijkt dat het aantal woningen procentueel harder is gegroeid dan het aantal inwoners en het aantal huishoudens. Dit zou kunnen suggereren dat de verhitting op de woningmarkt binnen de gemeente Groningen enigszins getemperd is in deze periode. Maar zoals we al eerder zagen voor de situatie in heel Nederland, spelen er meer factoren een rol bij het daadwerkelijke woningtekort. Deze ontwikkelingen betekenen daarom niet dat het daadwerkelijk makkelijker is geworden voor woningzoekenden om woonruimte te vinden in de gemeente Groningen.

Een gemeente kan met haar beleid zorgen voor de ontwikkeling van nieuwe woningen. De gemeente heeft daarom ook doelstellingen om ieder jaar genoeg nieuwe woningen te laten bouwen. Hierin werkt zij samen met projectontwikkelaars en woningcorporaties. Landelijk zijn er problemen met het ontwikkelen van nieuwe projecten, mede doordat er voor veel projecten geen stikstofruimte is voor nieuwbouw, er sprake is van netcongestie, de bouwkosten sterk zijn gestegen of er onvoldoende capaciteit is bij lokale overheden¹².

Op basis van de gegevens uit de BAG hebben we gekeken hoeveel woningen er desalniettemin in Groningen aan de woningvoorraad zijn toegevoegd. De BAG wordt niet primair gebruikt voor het vastleggen van nieuwbouw, waardoor de gegevens niet voor alle locaties even betrouwbaar zijn. Als gevolg hiervan is het mogelijk dat de aantallen nieuwbouwwoningen in dit rapport afwijken van cijfers die door andere organisaties over nieuwbouwwoningen worden gepubliceerd.

In tabel 1 staan alle woningen (oftewel verblijfsobjecten met een woonfunctie) die in de gemeente Groningen volgens de BAG aan de woningvoorraad zijn toegevoegd, naar het soort toevoeging. Met Aan bestaande bouw toegevoegd bedoelen we nieuwe woonruimten die in bestaande gebouwen zijn gemaakt. Dit betreft bijvoorbeeld het splitsen van een bestaande woning tot een aantal studio’s of een optopping voor een extra appartement. Woonfunctie toegekend betekent dat het een gebouw betrof dat voorheen nog niet een woonfunctie had maar dat nu wel heeft, bijvoorbeeld een winkel die nu gebruikt wordt als woning. Tegelijkertijd zijn er ook verblijfsobjecten die hun woonfunctie verliezen of worden gesloopt. Deze onttrekkingen maken dat de groei van de woningvoorraad niet gelijk is aan het aantal toevoegingen dat we hier tonen.