Spring naar inhoud

Toegankelijkheid:

Reisafstand naar het voortgezet onderwijs

Reisafstand naar het voortgezet onderwijs (titel verborgen)

In dit hoofdstuk kijken we naar de gemiddelde reisafstand in meters naar het voortgezet onderwijs.

8.1 Reisafstand op basis van het opleidingsniveau ouders

Wanneer we kijken naar de gemiddelde reisafstand naar het voortgezet onderwijs uitgesplitst naar opleidingsniveau van ouders, wonen leerlingen met ouders die hoog of middelbaar opgeleid zijn gemiddeld even ver van hun middelbare school. Hoewel het verschil in afstand tussen deze twee groepen iets is toegenomen sinds 2020, lijkt dit niet duidelijk door te zetten in 2024. 

Leerlingen met laagopgeleide ouders daarentegen wonen gemiddeld veel dichterbij, op ongeveer 5,5 kilometer afstand. Deze afstand neemt over de jaren zelfs licht af. De resultaten suggereren dat met name leerlingen met middelbaar en hoogopgeleide ouders vaker actief kiezen voor een specifieke school in het voortgezet onderwijs, ook als deze verder van huis ligt.

Figuur 20: Gemiddelde afstand van leerlingen in het voortgezet onderwijs vanaf het huisadres tot aan de school op basis van het opleidingsniveau van de ouders in meters tussen 2018-2024

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

jaar Basisonderwijs, vmbo, mbo 1 Havo, vwo, mbo 2-4 Hbo, wo
2018 5.746 8.057 8.006
2020 5.887 8.081 7.680
2022 5.543 8.035 7.510
2024 5.318 7.864 7.507

Basisonderwijs, vmbo, mbo1 N = 953 – 1.142; Havo, vwo, mbo2-4 N = 3.366 – 3.693; Hbo, wo N = 9.303 – 10.381

8.2 Reisafstand op basis van het huishoudinkomen

Als we kijken naar het huishoudinkomen van de leerlingen, dan zien we duidelijke verschillen tussen de reisafstanden van de inkomensgroepen (figuur 21). Opvallend is dat de leerlingen met gemiddelde huishoudinkomens op de grootste afstand tot een voortgezet onderwijsschool wonen. Bij het basisonderwijs zijn dit juist leerlingen met hoge huishoudinkomens. 

Wanneer we kijken naar de ontwikkeling tussen 2018 en 2024 zien we dat de gemiddelde reisafstand voor zowel middelbare als hoge inkomens licht afneemt. Deze daling is ook zichtbaar in het basisonderwijs. Dit kan erop wijzen dat huishoudinkomen in de loop der tijd minder invloed heeft gekregen in de schoolkeuze van leerlingen, net als we zagen bij de dissimilariteitsscore.

Figuur 21: Gemiddelde afstand van leerlingen in het voortgezet onderwijs vanaf het huisadres tot aan de school op basis van het huishoudeninkomen in meters tussen 2018-2024

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

jaar Hoog Midden Laag
2018 7.849 8.740 6.316
2020 7.515 8.603 5.902
2022 7.197 8.305 6.214
2024 7.129 8.154 5.934

Hoog N = 4.732 – 5.008; Midden N = 8.131– 8.264; Laag N = 2.892 – 2.420

8.3 Reisafstand op basis van migratieachtergrond

De relatie tussen migratieachtergrond en reisafstand tot school laat in het voortgezet onderwijs een ander patroon zien dan in het basisonderwijs (zie figuur 22). In het voortgezet onderwijs reizen leerlingen met een Nederlandse achtergrond in alle jaren duidelijk verder naar hun school dan leerlingen met een migratieachtergrond. Dit is opvallend, aangezien we in het basisonderwijs juist zien dat leerlingen met een Europese migratieachtergrond gemiddeld verder reizen dan leerlingen met een Nederlandse achtergrond.

De verschillen tussen de groepen nemen in de loop der tijd licht af. De gemiddelde reisafstand van leerlingen met een migratieachtergrond neemt enigszins toe, terwijl de afstand voor leerlingen met een Nederlandse achtergrond juist licht afneemt. Dit kan erop wijzen dat migratieachtergrond in het voortgezet onderwijs steeds minder samenhangt met de schoolkeuze. Op basis van de huidige analyse is echter niet vast te stellen welke factoren verantwoordelijk zijn voor deze ontwikkeling.

Figuur 22: Gemiddelde afstand van leerlingen in het voortgezet onderwijs vanaf het huisadres tot aan de school op basis van de migratieachtergrond van de leerling in meters tussen 2018-2024

Bovenstaande grafiek in tabel-vorm:

jaar Buiten Europa Europa (excl. Nederland) Nederland
2018 5.039 5.814 8.586
2020 5.093 5.992 8.408
2022 5.231 6.036 8.195
2024 5.231 6.194 8.085

Buiten Europa N = 2.186 – 2.567; Europa N = 893 – 1.077; Nederland N = 12.923 -12.062